پرسش:
 حضرت علي(ع) در چند سالگي به پيامبر ايمان آورد و آيا اسلام آوردن كودكي ده ساله پذيرفته است؟
پاسخ:
 بعضي مطرح كرده‏اند كه آيا ممكن است علي(ع) نخستين مردي باشد كه اسلام را پذيرفته در حالي كه هنگام پذيرش اسلام، آن حضرت كودكي 10 ساله و نابالغ بوده است.

 براي پاسخ به اين پرسش مناسب است قسمتي از گفتگوي مأمون خليفه عباسي با چهل تن از علماي اهل سنت درباره اولويت اميرالمؤمين(ع) به خلافت را نقل كنيم:

 اين حديث را ابن عبدربه در عقد الفريد نقل كرده است:

 در اين گفتگو مأمون به اسحاق بن حماد بن زيد مي‏گويد: آن روز كه پيامبر اسلام(ص) مبعوث شده چه عملي از تمام اعمال برتر بود؟

 اسحاق پاسخ مي‏گويد: اخلاص در شهادت به توحيد و رسالت پيامبر(ص)/

 مأمون: آيا كسي را سراغ داري كه بر علي(ع) در اسلام پيشي گرفته باشد؟

 اسحاق: علي(ع) اسلام آورد در حالي كه كم سن و سال بود و احكام الهي بر او جاري نمي‏شد.

 مأمون: آيا اسلام علي(ع) به دعوت پيامبر(ص) نبود آيا پيامبر اسلامش را نپذيرفت؟!

 چگونه ممكن است پيامبر(ص) كسي را به اسلام دعوت كند كه اسلامش پذيرفته نيست؟!

 اسحاق پاسخي نداشت كه بدهد.{1}

 مرحوم علامه اميني بعد از نقل اين داستان از العقد الفريد مي‏افزايد: «ابو جعفر اسكافي معتزلي (م 240 ه’ق) در رساله خود مي‏نويسد: همه مردم مي‏دانند كه علي(ع) افتخار پيشگامي در پذيرش اسلام را دارد و پيامبر(ص) روز دوشنبه مبعوث شد و علي(ع) روز سه‏شنبه ايمان آورد و مي‏فرمود من هفت سال قبل از ديگران نماز خواندم و پيوسته مي‏فرمود: من نخستين كسي هستم كه اسلام آوردم و اين مسأله از هر مشهوري مشهورتر است و ما كسي را در گذشته نيافته‏ايم كه اسلام علي(ع) را سبك بشمرد يا بگويد او اسلام آورد در حالي كه كودكي خردسال بود. عجب اين كه افرادي مثل عباس و حمزه براي پذيرش اسلام منتظر عكس‏العمل ابوطالب بودند ولي فرزند ابوطالب هرگز منتظر پدر ننشست و ايمان آورد».{2}

 كوتاه سخن اين كه:

 نخست بايد توجه نمود كه پيامبر(ص) اسلام علي(ع) را پذيرفت و كسي كه اسلام او را در آن سن و سال معتبر نداند در واقع بر پيامبر اكرم(ص) ايراد وارد كرده است.

 دوم آن كه در روايات معروفي در داستان يوم‏الدار آمده است كه پيامبر(ص) غذايي آماده كرد و بستگان نزديكش را دعوت نمود و آنها را به اسلام فرا خواند و فرمود: نخستين كسي كه دعوت او را براي دفاع از اسلام بپذيرد برادر، وصي او و جانشين او خواهد بود. هيچ كس دعوت آن حضرت را جز علي بن ابي‏طالب(ع) نپذيرفت و پيامبر(ص) خطاب به علي فرمود: تو برادر و وصي من و جانشين من هستي.

 آيا كسي باور مي‏كند پيامبر اكرم(ص) كسي را كه در آن روز نيز به حد بلوغ نرسيده بود و به گفته بهانه جويان اسلامش پذيرفته نبود به عنوان برادر، وصي و جانشين خود معرفي كند و ديگران را به پيروي از او دعوت نمايد تا آنجا كه سران شرك از روي تمسخر به ابوطالب بگويند تو بايد پيرو فرزندت باشي/

 بدون شك سن بلوغ شرط پذيرش اسلام نيست و هر نوجواني كه توانايي فكري و تميز حق از باطل داشته باشد و اسلام را بپذيرد در زمره مسلمانان قرار مي‏گيرد.

 سوم آن كه قرآن مجيد بلوغ را شرط نبوت نمي‏داند چنان‏كه برخي از پيامبران در كودكي به اين مقام دست يافته‏اند چنان‏كه قرآن درباره يحيي مي‏فرمايد: (و آتَيناه الحُكمَ صَبيّاً);{3} ما فرمان نبوت را در كودكي به او داديم، و در داستان حضرت عيسي(ع) نيز آمده است كه به هنگام كودكي با صراحت گفت: (اِنّي عبدالله آتاني الكتاب وجعلني نبيّاً);{4} من بنده خدا هستم، كتاب آسماني به من بخشيده و مرا پيامبر قرار داده است.

 فراتر از همه اينها همان است كه پيامبر(ص) اسلام علي(ع) را پذيرفت حتي در يوم‏الدار او را به عنوان برادر، وصي و جانشين خويش معرفي فرمود/

 [1].عقد الفريد، ج 3، ص 43؛ امام علي(ع)، احمد رحماني همداني، ص 645، مركز فرهنگي انتشارات مفيد؛ عيون اخبار الرضا، شيخ صدوق، ج 1، ص 199، مؤسسْ الاعلمي للمطبوعات بيروت/

 [2].الغدير، ج 3، ص 237/

 [3].سوره مريم، آيه 12/

 [4].همان، آيه 30/